Zdravinje je malo selo u opštini Prokuplje, u Topličkom okrugu u centralnoj Srbiji, koje se nalazi na oko 420–430 m nadmorske visine pod obroncima planine Jastrebac. Geografski položaj i prirodni ambijent dali su mu kroz vekove karakter planinsko-seoskog života, povezanog sa poljoprivredom i prirodom.

Tokom 20. i početkom 21. veka, kao i mnoga ruralna mesta u Srbiji, Zdravinje je doživelo snažan pad broja stanovnika, jer su mlađe generacije tražile šanse u gradovima. Prema dostupnim popisima, broj stanovnika je opadao poslednjih decenija — sa skoro 184 stanovnika 2002. godine na manje od 100 u 2011. godini, a prema procenama i manje u 2020-im.

Tradicija ovdašnjih ljudi nosi vredne priče: nekada su ovde život vodile brojne porodice, sa više od 90 kuća i jakom seoskom zajednicom, sa običajima kao što je okupljanje pod drvetom zapisa za praznik Duhovi, koji se nekada slavio uz pesmu, igru i liturgiju. Nakon dužeg perioda prekida, meštani i novoselci ponovo su oživeli taj običaj 2024. godine kao znak povratka korenima i zajedništva.

Uz očuvanje tradicije, krenuo je i povratak ljudi u selo — ne samo starosedelaca već i novih doseljenika koji su prepoznali prirodne lepote, prostor i potencijal za život u miru i prirodi. Lokalna inicijativa „Povratak selu i prirodi“ okuplja ljude koji žele da zajedno sređuju selo, čine životnu sredinu čistijom i grade zajednicu.

Ovo doseljavanje i obnova sela, iako skromnih razmera, signal su da mali entuzijasti mogu da postanu pokretači promena. Zahvaljujući njihovoj energiji, danas Zdravinje ne samo da neguje tradiciju, već gradi novi identitet kao eko selo – mesto povezano sa prirodom, kulturom i zajednicom.

Zdravinje is a small village in the Prokuplje municipality, in the Toplica District of central Serbia, located at around 420–430 m above sea level beneath the slopes of Mount Jastrebac. Its position in a mountainous rural landscape has shaped local life for generations, rooted in agriculture and nature.

Like many rural settlements in Serbia, Zdravinje experienced significant population decline during the late 20th and early 21st centuries. According to census data, the number of inhabitants decreased from around 184 in 2002 to under 100 by 2011, with estimates suggesting even fewer residents in recent years.

The village’s traditions include community gatherings around the village tree (zapis) on the religious holiday of Pentecost — an event once marked by liturgy, music, and celebration. In 2024, locals and new residents revived this custom as a symbol of community spirit and connection to heritage.

In recent years, Zdravinje has seen a small return of people, including both longtime locals and new settlers drawn to its natural beauty and quiet rural life. The initiative “Return to the Village and Nature” brings together individuals motivated to improve the village environment, clean up public spaces, and strengthen community bonds.

This renewed interest marks a beginning — not only of honoring tradition but of shaping a future where Zdravinje becomes a model eco-village that celebrates nature, culture, and community.